Lood in de bodem

Op een groot aantal plaatsen in Nederland zit lood in de bodem. Lood heeft een negatieve invloed op onze gezondheid. Daarom gaan we hier goed mee om. Is de bodem onder uw woning of bedrijf verontreinigd met lood? Het is belangrijk om hier rekening mee te houden.

Op verschillende plekken in onze regio komt lood voor in de bodem. In 2015 deed het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) uitgebreid onderzoek. Daaruit bleek dat jonge kinderen (van 0 tot 6 jaar) die in aanraking komen met door lood verontreinigde grond, meer lood in het lichaam opnemen dan tot nu toe werd aangenomen. Dit kan een negatieve invloed hebben op hun leervermogen. Werkt u met door lood verontreinigde grond? Of heeft u een tuin of volkstuin waar lood voorkomt in de bodem? Het is belangrijk dat u zo min mogelijk lood binnenkrijgt. Daarnaast is het belangrijk om verdere verspreiding van verontreinigde grond zoveel mogelijk te voorkomen.

Hoe komt lood in de bodem en wat zijn de risico’s?

In het verleden werd lood vaak gebruikt, bijvoorbeeld op werkplaatsen, industrieën en havens. Uiteindelijk is deze stof verspreid naar meerdere locaties, bijvoorbeeld doordat verontreinigde grond is gebruikt voor ophogingen. Als OZHZ zijn we nauw betrokken bij grondverzet en coördineren we uiteenlopende bodemonderzoeken. Hierdoor hebben we zicht op waar lood voorkomt of waar het aannemelijk is dat het voorkomt. Een belangrijk kenmerk van de verontreiniging met lood is dat deze aanwezig is in een groot gebied, met daarbinnen soms relatief grote verschillen. Dus hoge gehaltes op de ene plek en weer lage op een andere plek.

Als u niet in aanraking komt met de verontreiniging is er ook geen gezondheidsrisico. Vaak blijkt in de praktijk dat de risico’s van het eten van gewassen die geteeld zijn op vervuilde grond, beperkt zijn. Toch is het verstandig om onnodige blootstelling aan deze stoffen zo veel mogelijk te voorkomen

Is de bodem van uw tuin verontreinigd? Bekijk de gebruiksadviezen

Er zijn verschillende manieren om in contact te komen met lood. Bijvoorbeeld als u groenten uit eigen tuin eet en die tuin heeft vervuilde grond of als kinderen buiten spelen en vieze vingers in hun mond steken. Als bij uw woning lood in de bodem voorkomt, kunt u het beste deze gebruiksadviezen opvolgen:

  • Spelende kinderen: leg gras, tegels of een schone laag grond op plekken waar kinderen spelen. Of kies voor een zandbak met schoon zand;
  • Handen wassen: laat uw kinderen hun handen wassen na het buitenspelen. Was zelf uw handen na het tuinieren in eigen tuin en voor het eten;
  • Groenten kweken: doe dit in plantenbakken met schone teelaarde;
  • Groente wassen: spoel zelfgekweekte groenten en fruit grondig af;
  • Schoenen uit: trek uw schoenen uit bij het naar binnen lopen;
  • Stofzuigen: zuig regelmatig, vooral als u of uw kinderen met grond aan hun voeten het huis binnenlopen.
  • Uitvoering grondwerkzaamheden: Laat u assisteren door een milieuadviesbureau. Wilt u in uw tuin graven of grond afvoeren? Grondverzet op een locatie waar een bodemverontreiniging aanwezig is, valt onder bodemsanering. In de Wet bodembescherming zijn hiervoor regels opgenomen. Een milieuadviesbureau kan u helpen.
  • Verkoop woning: informeer de koper over de mogelijke aanwezigheid van bodemverontreiniging. Dit bent u verplicht.

Deze adviezen zorgen ervoor dat u en/of uw kinderen zo min mogelijk lood binnenkrijgen.

Jonge kinderen steken vingers en voorwerpen in hun mond. Met een paar eenvoudige maatregelen zorgen ouders ervoor dat kinderen zo min mogelijk in contact komen met lood.

GGD

Regiobreed loodonderzoek in speeltuinen

Wij brachten in kaart in welke speeltuinen lood kon voorkomen. Daarna namen bodemonderzoekers bij 121 speeltuinen monsters. Het onderzoek is positief afgerond. Nergens zijn loodgehalten gevonden die gezondheidskundig een belemmering zijn voor de kinderen die in deze speeltuinen spelen. Dit betekent: veilige speeltuinen. Onze bodemdeskundigen bekijken samen met de gemeenten of blootstelling aan grond met daarin een beperkte hoeveelheid lood in speeltuinen nog verder kan worden verminderd. Bijvoorbeeld tijdens regulier onderhoud of door herinrichting.

Bodemonderzoek in Alblasserdam en Kinderdijk

In 2017 en 2018 voerden wij uitgebreid onderzoek uit naar  loodverontreinigingen in West-Kinderdijk (Alblasserdam) en Molenstraat (Kinderdijk). Bij verschillende inwoners namen wij in de tuin bodemmonsters, om zo de hoeveelheid lood te meten. Inmiddels is iedere inwoner die meedeed aan dit onderzoek op de hoogte gebracht van de resultaten. Soms vindt ook nog een vervolgtraject plaats, dan worden maatregelen genomen om de risico’s te beperken. Dit speelt in 2019.

Oude stadswijken in Dordrecht

Veel grond in oude stadswijken kan door eeuwenlange bedrijvigheid ook verontreinigd met lood. In Dordrecht gaat dan vooral om de binnenstad, de 19e Eeuwse Schil, Krispijn, Reeland en de oude kern van Dubbeldam. Ook in lintbebouwing langs de dijken komt het vaak voor. Als u in Dordrecht of in deze wijken woont, heeft u hier vast al eerder over gehoord. In de afgelopen jaren stond het vaak in de aandacht via campagnes en krantenartikelen. Voor inwoners in deze wijken is het goed om bovenstaande adviezen op te volgen.

Lood in drinkwater

Sommige oude woningen hebben nog loden drinkwaterleidingen. Hierdoor kan het metaal in het kraanwater terecht komen. Heeft uw huis loden leidingen?  Vervang deze. Zolang dat niet is gebeurd, laat u elke ochtend de kraan twee minuten lopen voordat u water gebruikt. Bent u zwanger? Kinderen onder de 8 of geeft u uw baby flesvoeding? Dan kunt u het beste flessenwater gebruiken als drinkwater. In nieuwbouwwoningen (gebouwd na 1960) zitten geen loden waterleiding.

Hoe herkent u loden leidingen?

Het is niet altijd eenvoudig te achterhalen of het om lood gaat, omdat de meeste leidingen onder de vloer of in de muur zitten, of omdat ze geverfd zijn. U kunt beste een installateur of loodgieter benaderen. Zij kunnen ook voor u een offerte maken voor het vervangen van de leidingen. Loden leidingen hebben een onregelmatige vorm, grijzige kleur en een andere dikte dan koperen of kunststof leidingen. Aansluitingen bestaan niet uit koppelstukjes, maar uit een verdikking van de leiding zelf. Tikken op een loden leiding geeft een doffer geluid dan op een andere leidingen.

Meer over lood in oude drinkwaterleidingen

Vragen?

Voor specifieke vragen over de gezondheidsrisico’s, kunt u terecht bij de GGD. Heeft u vragen over de kwaliteit van de bodem of regels voor het afgraven en afvoeren van grond? Dan kunt u bij ons terecht.